Şarap Türleri: Renk ve Üretim Yöntemi Farkları
Şarap türleri, çoğunlukla rengine ve üretim yöntemine göre sınıflandırılır. Aynı üzüm bağından gelen meyve bile üretim aşamasında farklı biçimde işlenerek tamamen farklı bir ürüne dönüşebilir. Bu yazı beyaz, kırmızı, roze, köpüklü ve tatlı şarapların temel farklarını nesnel biçimde özetler.
Renk Nereden Gelir?
Üzüm suyunun büyük bölümü renksizdir. Kırmızı ve mor tonlar, kabukta bulunan antosiyanin adlı pigmentlerden gelir. Dolayısıyla şarabın rengi çoğunlukla üzümün kendisinden çok, kabuğun sıvıyla ne kadar süre temas ettiğine bağlıdır. Koyu kabuklu bir üzüm bile kabuğu hemen ayrılırsa açık renkli bir sıvı verebilir.
Beyaz Şarap
Beyaz şarap, çoğunlukla açık renkli üzümlerden, bazen de kabuğu ayrılmış koyu renkli üzümlerden üretilir. Taneler preslenir ve kabuksuz şıra fermente edilir. Kabuk teması olmadığı için tanen miktarı düşüktür. Rengi soluk samandan altın sarısına kadar değişir. Oksijenle temas arttıkça ve zaman geçtikçe renk koyulaşır.
Kırmızı Şarap
Kırmızı şarapta fermantasyon kabuklarla birlikte yürür. Bu temas sırasında antosiyaninler ve tanenler sıvıya geçer. Temas süresi uzadıkça renk koyulaşır ve tanen miktarı artar. Yaşlanma süreciyle birlikte antosiyaninler tanenlerle birleşir; bu yüzden eski örneklerde renk kızıl kahveye kayabilir.
Roze Şarap
Roze, koyu renkli üzümlerin kabuklarıyla çok kısa süre temas ettirilmesiyle elde edilir. Yaygın yöntemlerden biri, kısa bir bekletmenin ardından sıvının kabuklardan ayrılmasıdır. Başka bir yöntemde ise kırmızı fermantasyonun başında sıvının bir kısmı çekilir ve ayrı bir kapta tamamlanır. Sonuçta pembe tonlar ve düşük tanen düzeyi ortaya çıkar.
Köpüklü Şarap
Köpüklü şarapta fermantasyon sırasında oluşan karbondioksit sıvıda tutulur. İki ana yöntem vardır. Birincisinde ikinci fermantasyon şişenin içinde gerçekleşir. İkincisinde ise ikinci fermantasyon büyük basınçlı tanklarda yapılır ve sıvı sonra şişelenir. Her iki durumda da gaz, kapalı kapta çözünür ve kap açıldığında kabarcıklar halinde çıkar. Şişe içindeki basınç, sıradan şişelerden belirgin biçimde yüksektir ve bu yüzden kalın cam ile özel kapak kullanılır.
Tatlı Şarap
Tatlı şarapta sıvıda fermente olmamış şeker bulunur. Bunu sağlamanın birkaç yolu vardır.
Üzümün bağda ya da kurutma alanında bekletilerek şekerinin yoğunlaştırılması
Fermantasyonun soğutma veya süzme ile erken durdurulması
Bazı üzümlerde belirli bir küf türünün kabuğa yerleşerek suyu buharlaştırması ve şekeri yoğunlaştırması
Dondurulmuş üzümün preslenmesiyle yoğun şıra elde edilmesi
Tatlılık algısı yalnızca şeker miktarına değil, asitliğe de bağlıdır. Yüksek asitlik, şekerin yarattığı ağırlık hissini dengeler.
Şeker ve Alkol Düzeyine Göre Sınıflandırma
Şarap türleri yalnızca renge göre değil, şeker ve alkol düzeyine göre de sınıflandırılır. Şekeri neredeyse hiç kalmamış örnekler kuru olarak adlandırılır. Orta düzeyde şeker içerenler yarı kuru, belirgin biçimde şeker içerenler ise tatlı olarak anılır. Alkol oranı da hacimce yüzde olarak belirtilir ve üzümün şeker miktarına, fermantasyonun nasıl sonlandığına göre değişir. Bu sınıflandırmalar, etiketteki bilgileri okurken kullanılan ortak bir çerçeve sağlar.
Sonuç
Şarap türleri arasındaki ayrım, üzüm çeşidinden çok kabuk teması, fermantasyon yönetimi ve şeker miktarı gibi üretim kararlarına dayanır. Bu bilgi, bir şarabın etiketindeki ve tanımındaki terimleri anlamlandırmak için temel oluşturur. Bu sınıflandırmaların hiçbiri bir türü diğerinden üstün saymaz; yalnızca üretim ve bileşim farklarını tanımlar, ayrıca bölgeden bölgeye adlandırma kuralları değişebilir.
Yorumlar